Zwitserland, gidsland voor hybride printproductie

Heidelberg demonstreert digitaal ecosysteem in Alpenland

Tijdens een recente mediatour bij klanten van Heidelberg in Zwitserland en Oostenrijk was de boodschap duidelijk: de toekomst van printproductie is hybride. Digitale technologie en offset worden er niet langer als concurrerende technieken gezien, maar als complementaire productiemiddelen binnen één geïntegreerde workflow.

Voor Belgische drukkers klinkt dat wellicht herkenbaar. Ook onze markt wordt gekenmerkt door relatief kleine oplagen, snelle doorlooptijden en een hoge mate van variatie – niet in het minst door de verschillende landstalen. Net daarom kan Zwitserland, met zijn meertalige en gefragmenteerde markt, een interessante referentie zijn.

De Zwitserse cases tonen dat hybride productie een logisch antwoord kan zijn op de marktrealiteit. Door offset en digitaal binnen één workflow te integreren, kunnen drukkerijen zowel grote oplages als kleine, gepersonaliseerde jobs efficiënt produceren.

Het gaat daarbij volgens Heidelberg niet alleen om machines, maar vooral om workflow, automatisering en slimme jobplanning. Wie erin slaagt die puzzel correct te leggen, kan een flexibel productieapparaat uitbouwen dat klaar is voor de volgende fase van de grafische productie.

De logica van hybride productie

De rode draad doorheen de presentaties tijdens het media-event was de vaststelling dat het klassieke onderscheid tussen offset en digitaal vervaagt. Steeds meer drukkerijen kiezen voor een hybride productieomgeving waarin beide technologieën naast elkaar functioneren, aangestuurd door een centrale workflow.

De reden is eenvoudig. Het aantal orders stijgt, maar de oplages dalen. Heidelberg toonde in Zwitserland eigen cijfers waaruit blijkt dat de helft van de orders in commerciële drukkerijen oplages hebben die kleiner zijn dan duizend druks. Bij 66 procent van de orders gaat het om oplages die kleiner zijn dan tweeduizend druks. Dat betekent dat drukkerijen nood hebben aan flexibele en sterk geautomatiseerde systemen die efficiënt kunnen schakelen tussen verschillende jobs.

Digitale inkjet- en tonerpersen nemen daarbij vooral korte en gepersonaliseerde oplagen voor hun rekening, terwijl offset nog steeds de meest efficiënte oplossing blijft voor grotere volumes of jobs met specifieke afwerkingsvereisten.

Software speelt daarbij een sleutelrol. Nieuwe workflowoplossingen kunnen automatisch bepalen of een job het best digitaal of in offset wordt geproduceerd, rekening houdend met capaciteit, kosten en levertermijnen.

Toner, inkjet en afwerking

Niet alleen drukkerijen evolueren richting hybride productie. Ook machinebouwers stemmen hun strategie daarop af. Heidelberg werkt in de commerciële printmarkt samen met partners zoals Ricoh en Canon voor digitale printoplossingen en met C.P. Bourg en Technau voor afwerking. Voor commerciële toepassingen met wisselende oplages biedt Heidelberg de tonergebaseerde Versafire LM-, LP- en LV-modellen in A3-formaat. Sinds de marktintroductie in 2012 zijn wereldwijd al zo’n 3.500 Versafire-systemen geïnstalleerd. Voor industrieel commercieel drukwerk omvat het portfolio de Jetfire 50 (B3-formaat), voorgesteld op Drupa 2024, waarvan er al zo’n dertigtal persen zijn verkocht.

Zwitserland valt op met verschillende installaties bij onder andere Schmid-Fehr in Goldach (zie verder), Gremper in Basel, Rubmedia in Köniz en Fontana Print in Pregassona. Daarnaast is er de recent gelanceerde Jetfire 75 in B2-formaat. Vanaf de zomer van 2026 is de inkjetpers beschikbaar voor demonstraties in het Print Media Center in Wiesloch-Walldorf. De eerste installaties staan gepland voor het najaar van 2026. In een eerste fase wordt de pers uitgerold in kernmarkten zoals Duitsland, Zwitserland, het Verenigd Koninkrijk, Canada en de VS.

Voor de labelmarkt heeft Heidelberg het gespecialiseerde Gallus in huis met de digitale en hybride labelpersen Gallus One en Gallus Labelfire 340, de Gallus Five (hybride pers gelanceerd op Labelexpo 2025) en de digitale Gallus Alpha.

Hybride productie in de praktijk

Een van de bezoeken tijdens de persreis was aan Schmid-Fehr AG in Goldach, een familiebedrijf met 34 medewerkers. De drukkerij combineert een digitale inkjetpers Jetfire 50 met een Speedmaster XL 75-offsetpers binnen één geïntegreerde workflowomgeving en afwerking van C.P. Bourg.

Het doel is helder: elke opdracht via het meest efficiënte productiepad laten verlopen. Kleine oplages of gepersonaliseerde toepassingen worden digitaal geproduceerd, terwijl grotere volumes naar de offsetpers gaan.

De volgende stap is verdere automatisering. Met de introductie van de cloudgebaseerde workflowsoftware Prinect Touch Free kunnen opdrachten in de toekomst volledig automatisch door het productieproces worden gestuurd. De software beslist zelf of een job digitaal of in offset wordt gedrukt en plant die vervolgens in op basis van beschikbare capaciteit en deadlines.

Voor drukkerijen met een groot aantal kleine opdrachten kan zo’n automatisering het verschil maken tussen rendabele productie en structurele inefficiëntie.

Hoogwaardige labels

Ook andere printbedrijven investeren in een vergelijkbare strategie. Carini GmbH in Lustenau, net over de Zwitserse grens in Oostenrijk, is gespecialiseerd in hoogwaardige labels voor onder meer voeding, dranken, cosmetica en farma. Het familiebedrijf telt 150 werknemers en realiseert een omzet van 29 miljoen euro. Simon Sohm, telg van de vierde generatie, leidt ons rond in de drukkerij. Er wordt gewerkt met offset, flexo, zeefdruk en digitale printtechnologieën. “Deze regio is een dure locatie om te drukken, vandaar onze focus op de high-end markt”, vertelt Sohm.

Vorig jaar investeerde het familiebedrijf in een Gallus One-pers en twee conventionele Gallus RCS-systemen, goed voor een investering van 9,5 miljoen euro. “Digitale druk met de Gallus One verhoogt de flexibiliteit en efficiëntie bij korte tot middellange oplages, terwijl lange runs voorlopig efficiënter blijven op conventionele persen”, zegt Sohm. “Met de Gallus One breiden we ons digitale portfolio verder uit, doordat het systeem inline labelafwerking in één enkele productierun mogelijk maakt.”

De nieuwe technologie brengt ook uitdagingen met zich mee. “Elke nieuwe technologie verhoogt de complexiteit binnen het bedrijf en brengt nieuwe uitdagingen met zich mee – en dat geldt niet alleen voor drukkers. Het verantwoord beheren van die complexiteit wordt daardoor een kerncompetentie”, aldus Sohm.

Volgens Simon Sohm bleek het ook niet zo eenvoudig om klanten te overtuigen om te kiezen voor de inkjettechnologie. “Het beeld ziet er anders uit, ook al is de kwaliteit zeer goed. Digitale druk blijft zich verder ontwikkelen – en die evolutie is nog lang niet afgerond. Vooruitgang ontstaat door bestaande normen en processen in vraag te stellen en door een bedrijfscultuur te onderhouden die dat ook actief aanmoedigt.”