Minder plastics, beter recycleerbaar
Danone verduurzaamt verpakkingen op grote schaal
In november 2025 kondigde Danone met luide trom maar liefst zes verpakkingsoptimalisaties gelijktijdig aan. Geen toeval, want de voedingsproducent wilde de consument aantonen dat dit aspect van de duurzaamheidsstrategie een complex gebeuren is. Alice Lemesle, senior sustainability manager Benelux: “We begrijpen dat burgers het allemaal veel sneller willen zien evolueren. Maar het is een verhaal van balanceren. Tussen techniciteit, beschikbare materialen, kostenbeheersing en consumententevredenheid.”
Net als elke voedingsproducent werkt Danone eerder in stilte aan de verduurzaming van zijn activiteit en producten. “Verpakkingen vormen hierbij een belangrijke denk- en actiepiste”, aldus Alice Lemesle. “Door deze recycleerbaar(der) te maken, het gewicht ervan te reduceren en stelselmatig de hoeveelheid ‘virgin’ materialen terug te dringen, kan je op ecologisch vlak een enorme vooruitgang boeken. Toch blijkt de praktijk veel moeilijker dan algemeen wordt aangenomen. Enerzijds moeten we ervoor zorgen dat de alternatieven of optimalisaties niet tot een grotere CO2-voetafdruk leiden. Anderzijds kunnen en willen we niet op voedselveiligheid, houdbaarheid en productiesnelheid inboeten. Daarbovenop is er nog het marketingaspect: consumenten moeten hun producten blijven ‘herkennen’ en aankopen.”
“Last but not least is het onmogelijk om de kost van de gerelateerde R&D, de aanpassing van het machinepark of de toepassing van duurdere materialen aan de eindklant door te rekenen, terwijl de investering flink oploopt. Het is dus altijd wikken en wegen wat haalbaar is, zowel op financieel, operationeel als marketingvlak. Ook al begrijpen we dat consumenten willen dat alle verpakkingen morgen al uit 100% gerecycleerd materiaal zouden bestaan, is dat dus niet altijd mogelijk. Daarom beslisten we om deze keer onze verduurzamingsinitiatieven met een verhaal en duidelijke omkadering te brengen. Zodat ze inzien dat we geen andere keuze hebben dan stapje per stapje vooruitgang te boeken.”
100% rPET enkel voor water
Weliswaar blijft de veranderende wetgeving een belangrijke stimulans om het R&D-proces toch in een stroomversnelling te krijgen. Vooral de nieuwe PPWR (Packaging and Packaging Waste Regulation) blijkt heel wat druk op de ketel te zetten. “Lange tijd heerste onduidelijkheid over de Europese verwachtingen en doelstellingen. Intussen weten we vrij duidelijk waar we naartoe gaan, en is 2030 niet meer veraf”, aldus Alice Lemesle. “De reglementering is erg ambitieus en bedrijven moeten nu al actie ondernemen. Danone doet dat met plezier, maar we stoten tegen een belangrijke barrière: het gebrek aan beschikbaar recyclaat. Hoe graag we het ook anders zouden zien, vandaag kunnen we enkel voor onze waters Evian en Volvic 100% gerecycleerde PET-flessen gebruiken. Dit zijn trouwens de producten die zich er het gemakkelijkst toe lenen omdat er weinig barrière-eigenschappen meespelen.”
Van HDPE naar PET
Het gebrek aan recyclaat is de belangrijkste reden waarom de nieuwe DanUp drinkbare yoghurtfles momenteel ‘maar’ 36% gerecycleerd materiaal bevat. “Toch hebben we een flinke ecologische stap vooruitgezet”, benadrukt Alice Lemesle. “Voordien bestond de verpakking uit HDPE (High Density Polythelene) dat momenteel nog niet recycleerbaar is. PET daarentegen wordt in België al heel veel gerecycleerd én is ook minder zwaar dan HDPE. De nieuwe DanUp-fles is ongeveer 30% in gewicht gedaald, wat ertoe leidt dat we 28 ton minder plastics per jaar dienen te gebruiken. Dankzij de toepassing van recyclaat kunnen we dan weer de toepassing van ‘virgin’ materiaal met elf ton reduceren. Een mooi resultaat voor één enkele verpakking, nietwaar?”
Ook PET voor yoghurt
De plantaardige alternatieven voor yoghurt met fruit van Alpro worden voor de 4 x 125 gram-formaten sinds eind vorig jaar niet meer in PS-, maar in PET-bekers aangeboden. “Voor deze producten kozen we dus voor een drastische omschakeling op het vlak van verpakkingsmateriaal”, aldus Alice Lemesle. “Op die manier zijn we klaar om in de toekomst gerecycleerde PET te integreren, dit in lijn met de PPWR-regelgeving die 30% PET-voedselverpakkingen tegen 2030 verplicht. Bedoeling is om in deze lijn binnenkort ook effectief recyclaat toe te passen. We willen met 10% starten, daarna hopelijk meer … als er voldoende materiaal beschikbaar is. Graag wil ik nog benadrukken dat de overschakeling naar PET misschien eenvoudig lijkt, maar in de praktijk toch wel uitdagingen met zich meebracht. Zo is dit materiaal transparant, wat zijn consequenties op het vlak van barrière-eigenschappen en logistiek heeft. Daarom werkt het R&D-departement nu aan sleeves die het product extra beschermen tegen licht en bij transport, maar het recyclageproces niet bemoeilijken.”
Moeilijke verduurzaming voor babyvoeding
Het gamma van Danone omvat ook babyvoeding. De reglementering voor dit soort producten is ontzettend streng, waardoor een omschakeling naar andere verpakkingen nog moeilijker is. “Niettemin wilden we in dit assortiment toch een ecologische stap vooruitzetten”, vertelt Alice Lemesle. “Omwille van de strikte vereisten is de toepassing van recyclaat momenteel nog niet aan de orde. Daarom hebben we ingezet op een betere recycleerbaarheid door een verpakking in mono-materiaal te ontwikkelen. Het werd een lange zoektocht waarmee onze R&D-afdeling maar liefst vier jaar bezig is geweest. Opgeven stond echter niet in het woordenboek: sinds kort commercialiseren we de Olvarit-fruitpurees in een verpakking die volledig uit polypropyleen bestaat. Weliswaar kan gerecycleerd PP momenteel nog niet opnieuw voor voedingsverpakkingen worden gebruikt, maar onlangs werd in Antwerpen een recyclagefabriek geopend die op dit vlak veelbelovende toekomstperspectieven biedt.”
Inzetten op gewichtsreductie
Dat het niet altijd andere verpakkingsmaterialen moeten zijn om een betere ecologische voetafdruk te vermijden, bewijst Danone met het Actimel-gamma. Al in 2023 besloot het bedrijf de etiketten te verwijderen. Sindsdien werd gewerkt aan een stelselmatige afname van de hoeveelheid plastic die voor de flesjes wordt gebruikt. “Overschakelen op een ander materiaal dan HDPE (High Density Polyethyleen) is voor dit gamma geen optie”, legt Alice Lemesle uit. “Melkproducten vereisen erg specifieke barrière-eigenschappen waaraan momenteel enkel HDPE kan voldoen. Elk ander alternatief zou de toepassing van samengestelde plastics vereisen, wat de recycleerbaarheid in het gedrang brengt. Daarom hebben we voor dit gamma op gewichtsreductie ingezet. Sinds 1994 is deze High-Density Polyethyleen-verpakking maar liefst 40% lichter geworden. Het verwijderen van de sleeve was goed voor 4,5% minder plastic, wat neerkomt op een besparing van bijna 28 ton materiaal en 200 ton minder CO2 per jaar. Ook hier waren meerdere uitdagingen, niet in het minst om het productieapparaat aan te passen. Zo heeft het lange tijd geduurd vooraleer we de grijpsterkte van de robots juist kregen. Door het ontbreken van de sleeve, waren de flesjes minder resistent. Bij manipulatie werden ze in elkaar geknepen, waardoor de doppen frequent opensprongen.”
Commerciële uitdaging
Ook commercieel gezien verloopt de omschakeling naar duurzamere oplossingen niet altijd van een leien dakje. Dat ondervond Danone onder meer bij het aanpassen van de Actimel-verpakking. Alice Lemesle legt uit: “Toen we de banderol verwijderden, kregen we verbaasde reacties van consumenten. Opeens was de fles transparanter en het product zichtbaar. Doordat het een lichtere, meer vloeibare fase bovenin heeft, ontstond de indruk dat de fles minder gevuld was dan voorheen, terwijl het volume wel degelijk onveranderd was gebleven. Nadat we de consumenten gerust hadden gesteld, hebben we wel de kleur van de fles aangepast om deze indruk in de toekomst te voorkomen.”
Van zwart tot bijna zwart
De verduurzaming van de drink- en lepelbare HiPRO-producten in UHT-verpakkingen (Ultra High Temperature) was eveneens op commercieel vlak een uitdaging. De marketingdienst wilde immers niet dat er aan de herkenbaarheid van de ‘zwarte’ verpakking werd geraakt. Alleen is precies dat dé kleur bij uitstek die het recyclageproces bemoeilijkt of zelfs onmogelijk maakt. Alice Lemesle: “Daarom heeft R&D zich geconcentreerd op het zoeken naar een alternatief van de ‘carbon black’. Uiteindelijk werd een oplossing gevonden in donkere kleuren die zwart benaderen, maar in de sorteermachines toch detecteerbaar zijn. Tegen eind 2026 willen we ook de rest van het HiPRO-gamma volledig ‘black-out free’ maken.”
Stapje voor stapje
Traag maar gestaag blijft Danone verder sleutelen aan de verduurzaming van zijn verpakkingen. “Of er nu wel of niet voldoende rPet op de markt is, we moeten blijven inzetten op minder gewicht en een betere recycleerbaarheid”, aldus Alice Lemesle. “In dit kader participeren we aan een onderzoeksproject waarin wordt nagegaan of het mogelijk is om de aluminiumlaag in drankkartons te verwijderen. Dit zou zowel de recycleerbaarheid als de CO2-voetafdruk van de zogenaamde ‘briks’ verbeteren. Het is een ambitieuze doelstelling omdat precies die laag een belangrijke rol in de barrière-eigenschappen van de verpakking speelt. We mogen ook niet vergeten dat briks worden gebruikt om liquide producten te verpakken. Daarom neigt de denkpiste naar een ultradunne kunststoflaag in combinatie met een dikker kartonnen omhulsel. De vraag is echter of het totale gewicht daardoor niet zal verhogen, want dan zou de ecologische inspanning een maat voor niks zijn. U merkt: steeds weer is het zoeken naar de ideale balans tussen recycleerbaarheid, CO2-voetadruk en consumententevredenheid. En dat is een gigantisch moeilijke opdracht die tijd vraagt en veel ‘trial & error’ met zich meebrengt. De evolutie naar duurzamere verpakkingen is er effectief, maar het gaat langzaam. Misschien langzamer dan wij producenten én de consumenten zouden willen.”
Foto's: Danone
