Grafische sector legt stappenplan vast voor drukwerk bestellen via AI-agents
Een internationale coalitie van sectororganisaties, waaronder het VIGC, heeft een stappenplan vastgelegd om het bestellen van drukwerk via AI-agents mogelijk te maken. Twee werkgroepen ontwikkelen specificaties voor de beschrijving van printproducten en de afhandeling van bestellingen. In het eerste kwartaal van 2027 moet een proefproject bij een drukkerij van start gaan.
Begin november kwamen in München achttien vertegenwoordigers van veertien organisaties samen om de technische basis voor drukwerkbestellingen via AI-agents te bespreken. Het overleg vond plaats op initiatief van Initiative Online Print (IOP). Onder meer Intergraf, VIGC, bvdm, Printing United Alliance, CIP4, APTech, dpsuisse en de Ghent Workgroup maken deel uit van de coalitie.
Ook drukkerijen zoals Mediaprint, Pinguindruck, Onlineprinters en Flyeralarm leverden vanuit hun praktijkervaring een bijdrage. Het voorstel dat tijdens de tweedaagse bijeenkomst werd uitgewerkt, kreeg vervolgens de goedkeuring van de stuurgroep van de partnerorganisaties.
Drukwerk vraagt specifieke afspraken
De initiatiefnemers werken aan een grafische uitbreiding voor het Universal Commerce Protocol (UCP), een open standaard van Google waarmee AI-agents namens gebruikers aankopen kunnen uitvoeren. Volgens de coalitie volstaat de bestaande opzet niet om de complexiteit van drukwerkbestellingen te verwerken.
Een printproduct krijgt immers vaak pas tijdens de configuratie zijn definitieve vorm en prijs. Formaat, papier, kleurgebruik, aantal pagina’s en afwerking bepalen samen wat wordt besteld. Daarnaast moeten drukbestanden worden aangeleverd, gecontroleerd en goedgekeurd.
“Wie de basis en de taal bepaalt waarmee AI-agents en drukkerijen drukopdrachten uitwisselen, legt de interface van de sector vast. Dat moeten we samen doen, voordat een grote aanbieder op eigen houtje handelt”, zegt Bernd Zipper, voorzitter van IOP en initiatiefnemer van het UCP-Print-project. “Waar mogelijk bouwen we voort op bestaande standaarden.”
Gemeenschappelijke taal voor printproducten
De coalitie kiest voor twee afzonderlijke specificaties. De eerste beschrijft het printproduct, de tweede regelt het bestelproces. Een digitaal productobject verbindt beide en bevat onder meer het productsjabloon, de gekozen kenmerken en een unieke identificatie van de configuratie.
Voor de productbeschrijving onderzoeken de initiatiefnemers hoe ze kunnen aansluiten bij XJDF 2.2, de standaard van CIP4 voor de uitwisseling van opdrachtgegevens, en het Periodic Table of Print & Graphic Elements (PTPGE). Die open specificatie omvat ongeveer 750 termen voor het beschrijven en identificeren van drukproducten en bevindt zich nog in de testfase. De definitieve technische basis moet de werkgroep nog vastleggen.
De ontwikkeling van een gemeenschappelijke productbeschrijving moet vooral kleinere drukkerijen helpen om hun aanbod leesbaar te maken voor AI-agents, zonder zelf een terminologiesysteem te moeten ontwikkelen.
“De Europese grafische industrie bestaat overwegend uit kleine en middelgrote ondernemingen. Wanneer klanten via AI-agents inkopen, moeten zij dezelfde kansen krijgen als grote leveranciers”, zegt Beatrice Klose, secretaris-generaal van Intergraf. Een open, gezamenlijk beheerde productbeschrijving kan volgens haar helpen om drukkerijen vindbaar en vergelijkbaar te maken.
Van bestandsupload tot drukgoedkeuring
De tweede werkgroep ontwikkelt het bestelproces dat de coalitie later in UCP wil laten opnemen. Voor betaling, levering, kortingen en bestelstatus wil ze voortbouwen op de bestaande functies van het protocol.
Voor drukwerk zijn aanvullende afspraken nodig over het uploaden van bestanden, proefdrukken, preflight en drukgoedkeuring. Ook productievoorwaarden, zoals toegestane afwijkingen in de geleverde oplage, en de bevestiging van de prijs voor de gekozen configuratie krijgen een plaats. Voor de overdracht naar de productie beveelt de coalitie XJDF aan.
Daarbij is de betrokkenheid van softwareleveranciers essentieel, benadrukt David Zwang, voorzitter van de Ghent Workgroup. “Voor het bestelproces hebben we nu de leveranciers van MIS- en webshopsystemen nodig. Zonder hun implementatie blijft elke specificatie een papieren oefening.”
Proefproject in 2027
In het eerste kwartaal van 2027 wil de coalitie een eerste ontwerp van beide specificaties publiceren en bij een proefdrukkerij in gebruik nemen. De selectie van die drukkerij is gepland voor begin december. Tegen eind november wil het initiatief bijkomende deskundigen, ontwikkelaars en drukkerijen via GitHub bij het project betrekken.
Een formele indiening bij de bevoegde UCP-organen volgt pas na praktijkvalidatie. Daarvoor zijn onder meer een vastgelegde eerste versie van het PTPGE-vocabularium, een bevestigde koppeling met XJDF en een tweede implementatie naast de proefdrukkerij nodig. Begin april 2027 wil de coalitie beoordelen of aan de voorwaarden is voldaan.
Volgens de initiatiefnemers hoeven drukkerijen voorlopig geen concrete stappen te zetten. Wie zijn productgegevens vandaag al gestructureerd en consistent beheert, bereidt zich wel voor op een toekomstige aansluiting op AI-agents.