“Flexo wint terrein, diepdruk zoekt nieuwe niches”

Sean Smyth, consultant en analist bij Smithers, maakt de balans op van flexo en diepdruk. Op basis van zijn recente studie ‘The Future of Flexo vs Gravure to 2030’ schetst hij de technologische trends die beide drukprocessen hertekenen, wijst hij op groeisectoren en zwakke plekken, en benoemt hij de uitdagingen voor de komende vijf jaar.

Wereldwijd vertegenwoordigt flexodruk in 2025 een markt van ongeveer 243 miljard dollar. Volgens Smithers zal die markt tegen 2030 groeien met een gemiddeld jaarlijks tempo (CAGR) van 3,1 procent. Diepdruk blijft kleiner, met een geschatte waarde van 104 miljard dollar in 2025, maar groeit licht sneller, met een CAGR van 3,3% tot 2030.

“Flexo is de grootste markt, zowel in waarde als in volume", zegt Sean Smyth. "Diepdruk groeit wel sneller in de snelst expanderende segmenten: Aziatische verpakkingen en industriële/functionele druktoepassingen. Beide processen treffen elkaar in flexibele verpakkingen, etiketten en karton, waar flexo gestaag marktaandeel wint. Daarnaast hebben ze elk hun eigen bastions: diepdruk domineert decorprinting en publicaties zoals magazines en catalogi, terwijl flexo heer en meester is in golfkarton. Overal waar beide rechtstreeks concurreren, groeit flexo sneller. Maar diepdruk zit dan weer op kop in sectoren met de sterkste absolute groei.”

Wat zijn de belangrijkste technologische trends in flexo?

SMYTH: “Verschillende ontwikkelingen komen samen. Persautomatisering is sterk vooruitgegaan dankzij machine learning en zero-make-ready-technologie, waardoor het afval afneemt nu oplages in etiketten en karton kleiner worden. Robotica en AI zorgen voor extra efficiëntiewinsten. De FF-X530 van Brotech wordt daarbij genoemd als de eerste AI-gestuurde flexopers. In prepress hebben computer-to-plate en niet-oplosmiddelgebonden plaatverwerking de kwaliteit stevig opgetild. Bovendien halen meer converters de plaatproductie in huis. Extended gamut printing vervangt steeds vaker steunkleuren, wat afval vermindert en insteltijden verkort. Hybride flexo/inkjetpersen rukken intussen op in etiketten en winnen terrein in golfkarton.”

Wat zijn de belangrijkste technologische trends in diepdruk?

SMYTH: “Bij diepdruk verloopt innovatie eerder stapsgewijs. Moderne persen gebruiken machine learning voor automatisering en robotica voor cilinderhandling, wat de productiviteit verhoogt. Ook hier wint extended gamut terrein ten koste van steunkleuren. Tegelijk blijft het machinepark sterk verouderd: veel installaties zijn nog mechanische persen met solventinkten en zullen vervangen moeten worden. De voorbereiding van cilinders – met elektroplating, graveren en verchromen – blijft complex en duur. Dat bemoeilijkt productie in eigen huis en beperkt de flexibiliteit.”

Wat drijft de verschuiving naar meer duurzaamheid?

SMYTH: “De milieudruk neemt bij beide processen toe. Solventinkten maken plaats voor watergedragen inkten om VOS-uitstoot te beperken. In flexo verschuift plaatproductie van solventwassing naar waterwasoplossingen. Bij diepdruk staat het gebruik van zeswaardig chroom in cilinderproductie onder regelgevende druk en wordt naar alternatieven gezocht. Ook wetgeving rond verpakkingsafval heeft impact op verpakkingsontwerp, met gevolgen voor printvolumes en formaten.”

Hoe beïnvloedt digitaal drukken beide processen?

SMYTH: “Digitaal is vandaag de meest ontwrichtende concurrent, vooral in etiketten en verpakkingen waar kortere runs en snellere designwissels in het voordeel spelen van inkjet- en toneroplossingen. Flexo antwoordt met hybride flexo/inkjetpersen, die in etiketten al standaard zijn en opduiken in golfkarton en flexibele verpakkingen. Diepdruk is kwetsbaarder: de lange insteltijden en hoge cilinderkosten maken het proces weinig competitief voor korte runs. In decorprinting en functionele toepassingen vormt digitaal voorlopig nog geen ernstige bedreiging, omdat de oplages daar hoog blijven.”

Welke sectoren groeien sterk voor flexo?

SMYTH: “Verpakkingen en etiketten blijven de kernmarkten, aangejaagd door consumentengoederen, voeding en dranken, en e-commerce. Golfkarton groeit verder mee met onlinehandel, al is dat een mature flexomarkt. Hybride flexo/digitaal opent nieuwe kansen voor kortere oplages. Printed electronics is een niche, maar wel een groeiende, waarin de coatingcapaciteiten van flexo een rol spelen.”

Welke sectoren groeien sterk voor diepdruk?

SMYTH: “Aziatische verpakkingen zijn de absolute groeimotor, vooral in China, India en Zuidoost-Azië, waar stijgende consumentenbestedingen de vraag naar verpakkingen opdrijven. Diepdruk domineert decorprinting – van behang en decorpapier tot vloertoepassingen – waar kleurvastheid bij herdruk cruciaal is. Ook functionele en industriële printtoepassingen, waaronder printed electronics en coatings, zitten in de lift.”

Welke sectoren hebben het moeilijk of zitten in dalende lijn?

SMYTH: “Publicatiediepdruk zit in een terminale neergang. Oplages van magazines, catalogi, gidsen en brochures storten in onder druk van digitale media. Ooit was dit een van de grootste segmenten van diepdruk. Ook flexokranten dalen scherp. Flexo in boeken verliest terrein. Diepdruk staat bovendien structureel onder druk in kortlopende etiketten en flexibele verpakkingen, waar flexo en digitaal economisch aantrekkelijker zijn.”

Welk proces heeft de beste kaarten voor de toekomst?

SMYTH: “De voordelen van flexo stapelen zich op. Prepress is sneller en goedkoper, platen kunnen hergebruikt worden en plaatproductie in eigen huis is haalbaar. Persautomatisering vermindert opstartafval en verkleint de afhankelijkheid van schaarse vakmensen. De koppeling met digitale inkjet maakt flexo ook relevanter voor kortere runs. Op vlak van duurzaamheid staat flexo verder: watergedragen inkten en niet-solvent plaatverwerking zijn er sterker ingeburgerd. Ook de totale kost ligt doorgaans lager dan bij diepdruk, en dat weegt zwaar door nu merkeigenaars de prijsdruk op converters opvoeren.”

Welke uitdagingen delen beide processen?

SMYTH: “Beide kampen de komende vijf jaar met dezelfde structurele uitdagingen. Duurzaamheidseisen – emissiebeheersing, verpakkingsafvalwetgeving, circulaire economie – vragen blijvende investeringen en herformulering van materialen. Tekorten aan geschoolde medewerkers dwingen bedrijven wereldwijd richting automatisering. Ook de volatiliteit van grondstofprijzen blijft een factor, gevoed door verstoringen in de supply chain en schommelende commodityprijzen. Daarbovenop moeten beide processen hun plaats behouden in een markt waar digitalisering oplages herschikt, terwijl hun kwaliteit en kostenefficiëntie in bepaalde toepassingen net nog altijd superieur blijven.”

Wat is de algemene vooruitblik voor flexo en diepdruk?

SMYTH: “Voor flexo is de prognose positief, zij het niet zonder tegenwind. Het blijft in westerse markten het dominante verpakkingsproces in volume en zal wereldwijd verder groeien in etiketten, flexibele verpakkingen en golfkarton. Het grootste risico is de snel toenemende slagkracht van digitale alternatieven. De pragmatische reactie van de sector is hybride integratie: zeker in etiketten lijkt de toekomst eerder flexo-digitaal dan puur flexo.”

“Diepdruk zal dankzij de groei van verpakkingen in Azië zijn totale volume tijdens de prognoseperiode kunnen handhaven, ook al krimpt publicatiediepdruk verder. Decorprinting blijft een betrouwbaar en relatief beschermd nichegebied. De toekomst van diepdruk ligt steeds nadrukkelijker in hoogwaardige, langlopende en functioneel veeleisende toepassingen, waar precisie en consistentie een meerprijs rechtvaardigen.”